Upadłość konsumencka miała być szansą dla ludzi, którzy wpadli w pętlę kredytową. Może okazać się pułapką: koszty są ogromne i nie wiadomo, kto może z niej skorzystać. - Dla przeciętnego dłużnika to żadna pomoc - oceniają eksperci

Połowa Polaków rozwiązuje problemy finansowe pożyczając pieniądze, co trzecia rodzina jest zadłużona, a co dziesiąta w wyniku niespłacania długów miała doświadczenia z windykacją - wynika z badań TNS OBOP na zlecenie Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. 16 proc. ankietowanych przyznało, że zadłużają się, bo nie starcza im pieniędzy na codzienne wydatki, a 7 proc. pożycza na spłatę innych, wcześniejszych zobowiązań. Z myślą o osobach, które wpadły w pętlę kredytową Sejm przyjął ustawę o upadłości konsumenckiej, która ma wejść w życie w drugiej połowie stycznia 2009 r. Upadłość będzie można ogłosić raz na dziesięć lat. Czy rzeczywiście rozwiąże to problemy zadłużonych Polaków? Eksperci, którzy wczoraj dyskutowali o tym w UOKiK, mają poważne wątpliwości:

- Upadłość może nas kosztować mieszkanie. Bogusław Kaczmarek ze Stowarzyszenia Krzewienia Edukacji Finansowej szacuje, że w przyszłym roku do sądów trafi nawet kilkadziesiąt tysięcy wniosków o upadłość. - Ale prawomocnych postanowień będzie góra tysiąc. Większość ludzi sama się wycofa gdy zorientują się w kosztach.

Ireneusz Jabłoński z Centrum im. Adama Smitha: - Ta ustawa może stworzyć iluzję, że raz na dziesięć lat będzie można pozbyć się długów i spokojnie żyć. Tylko nieliczni wiedzą, że upadłość wiąże się np. z utratą mieszkania, a jeśli jego wartość nie pokryje długów, to sąd rozciągnie spłatę jeszcze na pięć lat. Zwykłemu Kowalskiemu upadłość raczej nie pomoże, skorzystają z niej głównie kombinatorzy.

- Czy drożejący frank otwiera drogę do upadłości? Prof. Włodzimierz Szpringer ze Szkoły Głównej Handlowej zwraca uwagę, że zbyt lakonicznie opisano warunki, na których sąd może orzec upadłość konsumencką wobec dłużnika. Przepisy mówią, że przysługuje ona tylko osobom, "których niewypłacalność powstała wskutek wyjątkowych i niezależnych od nich okoliczności". Czy tą okolicznością może być np. wzrost kursu franka szwajcarskiego, w wyniku którego w ostatnich tygodniach wielu osobom znacznie podskoczyły raty? - To zbyt ogólne stwierdzenie. Ustawa powinna jasno określać, w jakich przypadkach upadłość konsumencką można ogłosić. Jeśli ten zapis nie zostanie dopracowany, to sędziowie będą miesiącami zastanawiać się, czy komuś upadłość przysługuje albo będą ją orzekać w przypadkach nieuzasadnionych - ostrzega prof. Szpringer.

- Sędziowie nie wiedzą, jak orzekać. Sędzia Barbara Kudelska-Niesłuchowska z Ministerstwa Sprawiedliwości (tu projekt ustawy o upadłości powstał) przyznaje, że faktycznie należy zastanowić się nad szkoleniami dla sędziów. - Może powinni je prowadzić ekonomiści, którzy potrafią odróżnić, czy człowiek wpadł w tarapaty z przyczyn losowych, czy zadłużał się celowo i bez namysłu. A jeśli za jakiś czas okaże się, że ustawa nie działa tak, jak należy, to trzeba będzie ją znowelizować - przyznała.

- Potrzebna jest akcja informacyjna. Dr Agata Gąsiorowska z Politechniki Wrocławskiej zrobiła sondę internetową wśród 165 pracowników uczelni. Aż 58 proc. o upadłości konsumenckiej w ogóle nie słyszało. Z pozostałych większość ma o niej nieprawdziwe wyobrażenia. - Jak najszybciej potrzebna jest rzetelna akcja informacyjna dla społeczeństwa - apeluje dr Gąsiorowska.

Polacy przestają spłacać długi

Suma nieregulowanych od co najmniej pół roku pożyczek konsumenckich wzrosła od początku roku z 6,7 mld zł do 7,8 mld zł. W ciągu pierwszych dziewięciu miesięcy tego roku o ponad 30 proc. (z 555 do 724 mln zł) wzrosły również nasze zaległości na kartach kredytowych - podaje Komisja Nadzoru Finansowego.
Źródło: Metro